Kosten & tarieven
Bijgewerkt augustus 2026Energieprijzen 2026: wat is de verwachting voor stroom en gas?
“Moet ik nu vastzetten of juist wachten?” Het is de meest gestelde vraag van iedereen die een energiecontract kiest. Een glazen bol heeft niemand, maar de factoren die de prijs bepalen zijn wél goed te begrijpen. In dit artikel zetten we ze op een rij, zodat je een geïnformeerde keuze maakt in plaats van een gok.
De korte samenvatting
De groothandelsprijzen voor stroom en gas zijn in 2026 een stuk rustiger dan tijdens de energiecrisis, maar structureel hoger dan vóór 2021. Tegelijk stijgen nettarieven en blijft de energiebelasting op gas oplopen, waardoor de totale rekening nauwelijks daalt. Wie zekerheid wil, kan een vast contract overwegen; wie flexibel is, profiteert met een dynamisch contract van steeds vaker voorkomende goedkope uren. De grootste zekerheid haal je uit minder verbruiken.
Hoe komt de energieprijs eigenlijk tot stand?
De prijs die jij per kWh stroom of m³ gas betaalt, begint op de groothandelsmarkt. Voor gas is de Nederlandse TTF-beurs (Title Transfer Facility) de belangrijkste graadmeter van heel Europa. Voor stroom geldt de day-ahead beurs EPEX, waar elke dag voor elk uur van de volgende dag een prijs tot stand komt op basis van vraag en aanbod. Leveranciers kopen op deze markten in en rekenen daar hun marge, energiebelasting en btw bovenop.
Omdat gascentrales in veel uren nog altijd de laatste — en dus prijszettende — elektriciteitsproducent zijn, trekt een dure gasmarkt ook de stroomprijs omhoog. Dat verband wordt wel losser: op uren met veel zon en wind bepalen duurzame bronnen de prijs, en die uren worden elk jaar talrijker. Het resultaat is een grillig prijspatroon: goedkope, soms zelfs negatieve prijzen op zonnige middagen en prijspieken op windstille winteravonden.
De zes factoren die de prijs in 2026 bepalen
| Factor | Invloed op jouw rekening | Effect |
|---|---|---|
| Gasprijs op de TTF-beurs | Bepaalt een groot deel van zowel de gas- als stroomprijs | Sterk bepalend |
| Aandeel zon en wind | Meer duurzame opwek drukt de stroomprijs, vooral overdag | Prijsverlagend |
| Vulgraad gasopslagen | Goed gevulde opslagen dempen prijspieken in de winter | Stabiliserend |
| Energiebelasting en nettarieven | Overheidsheffingen en netbeheerkosten stijgen al jaren | Prijsverhogend |
| Netcongestie | Vol stroomnet leidt tot hogere netbeheerkosten en lokale verschillen | Prijsverhogend |
| Geopolitiek en LNG-aanvoer | Onrust of uitval van aanvoer kan de prijs snel opdrijven | Onvoorspelbaar |
Waarom je rekening minder daalt dan de marktprijs
Veel huishoudens merken dat hun energierekening nauwelijks daalt, ook als het nieuws meldt dat de gasprijs is gezakt. Dat komt doordat de kale leveringsprijs maar een deel van je rekening is. Daarbovenop komen energiebelasting, btw, vaste leveringskosten en de netbeheerkosten. Juist die laatste twee posten stijgen structureel: netbeheerders investeren fors in het verzwaren van het stroomnet en verdelen die kosten over alle aansluitingen.
Reken er daarom op dat het vaste deel van je rekening — de kosten die je betaalt óngeacht je verbruik — de komende jaren verder oploopt. Het variabele deel beweegt mee met de markt. Dat maakt besparen op verbruik dubbel effectief: elke bespaarde kWh en m³ scheelt direct in het deel van de rekening waar je zelf invloed op hebt.
Vast, variabel of dynamisch in 2026?
De contractkeuze hangt af van je situatie en risicobereidheid:
- • Vast contract: maximale zekerheid, geen verrassingen. Handig bij een krap budget of als je verwacht dat prijzen stijgen. Let op de opzegvergoeding bij tussentijds overstappen.
- • Variabel contract: tarieven bewegen per maand of kwartaal mee met de markt. Flexibel, maar je profiteert niet van goedkope uren binnen de dag.
- • Dynamisch contract: uurprijzen volgen de beurs. Grootste besparingspotentieel voor wie verbruik kan verschuiven — zeker met een elektrische auto, warmtepomp of thuisbatterij.
Twijfel je? Onze keuzehulp voor energiecontracten loopt alle afwegingen stap voor stap met je door, en op de pagina over dynamische contracten zie je hoe uurprijzen in de praktijk bewegen.
Wat kun je zelf doen?
De prijs op de beurs bepaal je niet, maar je rekening wel degelijk. De drie meest effectieve stappen op een rij:
- • Vergelijk jaarlijks: wie jaren bij dezelfde leverancier op een verlopen contract zit, betaalt vaak fors meer dan nodig.
- • Verlaag je verbruik: isolatie, een lagere cv-temperatuur en korter douchen drukken het variabele deel van de rekening blijvend.
- • Verschuif je verbruik: met een dynamisch contract bespaar je door apparaten te laten draaien op goedkope uren — steeds vaker op zonnige middagen.
Veelgestelde vragen
Gaan de energieprijzen in 2026 omhoog of omlaag?▾
Niemand kan de energieprijzen exact voorspellen. De groothandelsprijzen voor stroom en gas liggen in 2026 ruim onder de piek van de energiecrisis van 2022, maar boven het niveau van vóór die crisis. Tegelijk stijgen de vaste onderdelen van de rekening — nettarieven en energiebelasting op gas — al jaren gestaag. De totale energierekening daalt daardoor minder hard dan de kale leveringsprijzen soms doen vermoeden.
Is het slim om nu een vast energiecontract af te sluiten?▾
Een vast contract geeft zekerheid: je weet precies wat je per kWh en per m³ betaalt gedurende de looptijd. Dat is aantrekkelijk als je rust wilt en verwacht dat de prijzen gaan stijgen. Let wel op de opzegvergoeding die je betaalt als je tussentijds wilt overstappen. Wie flexibel is en zijn verbruik kan sturen, kan met een dynamisch contract op de lange termijn vaak goedkoper uit zijn — maar met meer schommelingen per maand.
Waarom is stroom overdag soms goedkoper dan ’s nachts?▾
Door het grote aandeel zonne-energie in Nederland zakt de stroomprijs op zonnige middagen regelmatig ver weg, soms zelfs tot nul of negatief. Dat is een omkering van het oude patroon waarbij de nacht altijd het goedkoopst was. Met een dynamisch contract profiteer je hier direct van door bijvoorbeeld je elektrische auto of boiler in de middag te laden.
Wat betekent netcongestie voor mijn energierekening?▾
Het Nederlandse stroomnet zit op veel plekken vol. Netbeheerders investeren miljarden in verzwaring, en die kosten worden via de nettarieven verdeeld over alle aansluitingen. Daardoor stijgt het vaste deel van je energierekening, los van je verbruik. Ook worden tariefstructuren onderzocht die het gebruik van het net op piekmomenten duurder maken.
Hoe kan ik me wapenen tegen prijsschommelingen?▾
De beste bescherming is minder verbruiken: isoleren, een lagere cv-temperatuur en zuinige apparaten maken je minder gevoelig voor elke prijsstijging. Daarnaast kun je kiezen voor een vast contract voor zekerheid, of juist voor een dynamisch contract waarmee je flexibel inspeelt op goedkope uren. Vergelijk in elk geval jaarlijks — stilzitten bij je huidige leverancier kost gemiddeld honderden euro’s per jaar.
Wat is het verschil tussen de kale leveringsprijs en wat ik echt betaal?▾
De prijs per kWh op je contract bestaat uit de kale leveringsprijs plus energiebelasting en btw. Daarbovenop betaal je vaste leveringskosten aan je leverancier en netbeheerkosten aan je netbeheerder, en krijg je per elektriciteitsaansluiting een vermindering energiebelasting terug. Vergelijk daarom altijd op de totale jaarkosten, niet alleen op het kale tarief.
Gerelateerde artikelen
Conclusie
De tijd van extreme prijspieken lijkt achter ons te liggen, maar goedkoop wordt energie in 2026 niet. De markt is rustiger, de heffingen en netkosten stijgen. In plaats van te wachten op “het perfecte moment” kun je beter kiezen voor het contracttype dat bij je situatie past, jaarlijks vergelijken en vooral je verbruik verlagen — dat loont bij elke prijs.
Bereken jouw energiekosten
Vul je verbruik in en zie direct wat je bij de actuele tarieven per jaar kwijt bent.
Naar de energiecalculator